Pre‑, peri- ve postnatal konu alanları Sistemik terapi eğitiminde müfredat bileşenleri ?

Frie­der Pfrom­mer, sis­te­mik çocuk ve ergen psi­ko­ter­a­pis­ti, Rot­ten­burg, DGSF (Alman Sis­te­mik Ter­a­pi, Danış­m­an­lık ve Aile Ter­a­pi­si Der­neği) tarafın­dan 17–18 Mart 2024 tarih­lerinde Ful­da’­da düzen­le­n­e­cek olan “Sis­te­mik ter­a­pi: 2035 gele­ceği­ne uygun ile­ri eği­tim!” konu­lu sem­po­zy­um­da Bar­camp çalış­ma gru­pları vesi­le­si­yle

Doğum önce­si psi­ko­ter­a­pi per­spek­ti­fin­den bakıl­dığın­da, insan yaşamının somut­laş­masının en azın­dan gebe kalın­dığı andan iti­ba­ren ger­çe­kleş­tiği ve deney­im­le­rin — hem olum­lu hem de olum­suz — hücre­sel bil­gi deni­len şey­de depol­an­dığı (1) ve epi­ge­ne­tik bir etki­ye sahip ola­bil­eceği var­say­ılm­akt­a­dır (2).

Psi­ko­so­ma­tik gelişim için sade­ce gebe kal­ma anında­ki koşul­lar ve tut­um­lar değil, aynı zaman­da implan­tasyon, gebe­liğin keş­fi, doğum önce­si teşhis (NIPT — kan test­le­ri, ultra­son, amni­yo­sen­tez) ve kür­taj lehi­ne veya aley­hi­ne karar ver­me anında­ki koşul­lar da önem­li­dir.

“Bu dün­ya­da hoş karşılanıyor muy­um?”, “Güven­li bir yerim ola­cak mı?” gibi temel soru­lar. ” (rahim­de, aile­de ve geniş sosy­al sis­tem­ler­de?) ve “Ait ola­bi­lir miy­im?”, “Söy­leye­ce­kle­rim­le görüle­cek ve duyu­la­cak mıyım?” gibi soru­lar, öze­l­lik­le doğum ve son­rası, kreşe, ana­o­kulu­na, ilkoku­la, ortaoku­la, ergen­liğe giriş, mes­le­ki eği­tim vb. gibi ilgi­li geçiş­ler­de başarılı süre­ç­ler için her zaman önem­li­dir (3).

Bu neden­le, ilk gün­ler­de yaşa­nan deney­im­ler daha son­ra­ki geçiş­ler sırasın­da tanına­bi­lir ve yen­i­den yapı­lan­dırıla­bi­lir. Hem birey­sel düzey­de hem de aile düzeyin­de, ken­di ken­di­ni orga­ni­ze etme ve ken­di ken­di­ni ve bir­lik­te düzen­le­me beceri­si gere­kli­dir.

Bu açı­dan bakıl­dığın­da, doğum önce­si, doğum sırası ve doğum son­rası alan­lar da sis­te­ma­tik ola­rak çalışan kişi­ler için önem­li­dir. Vir­gi­nia Satir’e göre yaşam dön­gü­sün­de­ki doğal kriz­ler­den biri olan dia­d’­dan tria­d’a, yani çift­ten ebe­veyn ve aile düzeyine doğru gelişim dina­mikle­ri daha önce belir­len­miş arayüz­ler­dir. Gebe kal­ma, hami­le­lik ve doğu­mu çev­re­ley­en olaylar da aile­nin yen­i­den yapı­lan­dırıl­masın­da ve geno­gram­la yapılan çalış­malar­da kuşaklara­rası süre­ç­le­rin değer­len­di­ril­me­sin­de iyi bili­nen bir rol oynam­akt­a­dır.
Bun­un nede­ni, ilk nes­lin oosit­ler­inin oluşu­mu ve gelişi­mi­nin (ooge­nez) anne­an­nen­in, yani 3. nes­lin (4) hami­le­liği­nin 5. ve 12. haft­aları arasın­da ger­çe­kleş­me­si ve epi­ge­ne­tik ola­rak yaşam koşul­ların­dan etki­len­me­si­dir.

Çocu­klar oyun­da, saklanır­ken, mağa­ra­lar inşa eder­ken veya tünel­ler arar­ken keş­fe­dil­me­nin sevin­ci gibi çoğun­luk­la bilin­ç­siz­ce orta­ya çıkan tem­alarını işler­ler (5). Ebe­veyn, yürü­meye başla­yan çocuk ve bebek ter­a­pi­si uygu­la­maların­da, ebe­veyn­le­rin ve çocuğun bağ kur­ma dav­ranışlarında­ki kalıcı değişi­k­li­k­ler gen­el­lik­le “yen­i­den deney­im­le­nen doğum” ile ilgi­li oyun­lar­da belir­gin hale gelir (6).

Sis­te­mik çalış­an­ların gide­rek daha faz­la karşı karşıya kal­dığı diğer alan­lar ise trav­ma­tik doğ­um­lar ve suni döl­len­me, taşıyıcı anne­lik vb. uygu­la­maların ebe­veyn­ler ve çocu­klar açısın­dan doğur­duğu sonu­çlar­dır. Bu neden­le, gele­cek­te sis­te­mik ter­a­pi ve danış­m­an­lık eği­tim müf­re­da­tın­da bu konu­ların teo­ri, meto­do­lo­ji ve uygu­la­ma açısın­dan ele alın­ması­na yer ver­il­me­s­i­nin önem­li ola­cağı kanaa­tin­dey­im. Bunu akıl­da tuta­rak, Vir­gi­nia Satir’in 1989 yılın­da yap­tığı bir alın­tı­dan bah­set­mek isti­yo­rum (7):

“Bu dün­ya­dan ayrıl­ma­dan önce yapa­cağım şey­ler­den biri
Keşke tüm dünya bunu bil­se,
ten teması yoluy­la insan teması,
göz­le­ri ve sesi. İşte bun­lar,
Kelimele­ri­miz olma­dan önce bize öğre­ti­len­ler. Sanat,
Ebe­veyn­le­ri­mi­zin bize bak­ar­ken bize dokun­du­kları,
Sesi nasıl geli­yor­du, hep­si içi­miz­de saklı.”

Ede­bi­yat özü:

(5) Brön­ner Kola, Thur­mann Ilka-Maria, Başlan­gıcı iyileş­tir­mek. Pre- ve peri­na­tal (oyun) ter­a­pi­si, (2021) Mabuse.Verlag

(2) Bol­ten, M., Nast, I., Skr­undz, M., Stad­ler, C., Hell­ham­mer, D. H., & Meinlschmidt, G. (2013). Duy­gu düzen­le­me­s­i­nin doğum önce­si pro­gram­lan­ması: Doğum önce­si kor­tiz­ol sevi­ye­ler­inin sonu­cunu yöne­ten difer­an­si­yel bir duyar­lılık faktörü ola­rak yeni­doğan reak­ti­vi­te­si. Psi­ko­so­ma­tik Araş­tır­ma Der­gi­si, 75(4), 351–357.

Eick­horst, A., Röhr­bein, A.: Aile danış­m­an­lığı ve ter­a­pisin­de sis­te­mik yön­tem­ler,
Göt­tin­gen: 2019, Vandenhoeck&Ruprecht Publishers

(2) Elbert, Mey­er ve diğer­le­ri: “Yakın part­ner şid­de­t­i­nin glu­ko­kor­ti­ko­id resep­törü­nün pro­motörün­de­ki meti­lasyon üzer­inde­ki kuşaklara­rası etki­si”

Ever­tz, K. / Janus, L. / Lin­der R. (eds.) Doğum Önce­si Psi­ko­lo­ji­si Ders Kita­bı (2014) Hei­del­berg, Mat­tes Ver­lag

(2) Glover, V., O’Don­nell, K. J., O’Con­nor, T. G., & Fisher, J. (2018). Doğum önce­si mate­r­nal stres, fetal pro­gram­la­ma ve daha son­ra­ki psi­ko­pa­to­lo­ji­nin altın­da yatan meka­niz­ma­lar — Küre­sel bir bakış açısı. Gelişim ve Psi­ko­pa­to­lo­ji, 30(3), 843–854.

(3) Groot Bra­mel, Regi­na : Geçiş­ler: Çocu­kla­ra bu geçiş­ler­de nasıl eşlik ede­riz? (2017) Ibben­bü­ren, Klaus Müns­ter­mann Yayı­ne­vi

Janus, L (ed.): The pre­na­tal dimen­si­on in psy­cho­the­ra­py, (2013) Hei­del­berg, Mat­tes Ver­lag

(6) Käp­pe­li, Klaus, Die Schu­le, Geburts- und Lebens­raum des Kin­des, (2018) Hei­del­berg, Mat­tes Ver­lag

(2) Lip­ton, B.H.: Intel­li­gen­te Zel­len, wie Erfah­run­gen unse­re Gene steu­ern, (2006) Burg­rain, KOHA-Ver­lag

(3) Mil­ler, Karen: Hand­bü­cher für die früh­kind­li­che Bildung/ Bedeut­sa­me Über­gän­ge für Kin­der von 0–3 Jah­ren, (2013) Braun­schweig, Wes­ter­mann-Ver­lag

Sta­chow­s­ke, R.: Leben ist Begeg­nung: Sys­te­mi­sche The­ra­pie und Bera­tung, (2016) Krö­ning, Asan­ger Ver­lag

(4) https://flexikon.doccheck.com/de/Oogenese 03/04/2024 17:05

(7) https://www.landsiedel.com/at/nlp-bibliothek/virginia-satir.html 03/04/2024 18:53